Awdurdod annibynnol y Deyrnas Unedig a sefydlwyd i gynnal hawliau gwybodaeth er budd y cyhoedd, annog cyrff cyhoeddus i fod yn agored a hybu preifatrwydd data i unigolion.

Beth yw'r hawl i gael dileu eich data?

Gelwir yr hawl i ddileu eich data hefyd yn 'hawl i ddileu'. Gallwch ofyn i sefydliad sy'n cadw data amdanoch i ddileu'r data hwnnw. Mewn rhai amgylchiadau, rhaid iddynt wneud hynny wedyn. Efallai y byddwch weithiau'n clywed hyn yn cael ei alw'n 'hawl i gael eich anghofio'.

Pryd alla i ofyn i'm data gael ei ddileu?

The right only applies in the following circumstances:

  • The organisation no longer needs your data for the original reason they collected or used it for.

Ar ôl i chi ganslo eich aelodaeth o'r gampfa, nid oes angen i'r gampfa gadw manylion eich enw, cyfeiriad, oedran a chyflyrau iechyd mwyach.

  • You initially consented to the organisation using your data, but have now withdrawn your consent.

You agreed to take part in a market research study and now don’t want to.

  • You have objected to the use of your data, and your interests outweigh those of the organisation using it.
  • You have objected to the use of your data for direct marketing purposes.

Am rhagor o wybodaeth ar eich hawl i wrthwynebu defnyddio'ch data, darllenwch 'Eich hawl i wrthwynebu sut mae'ch data'n cael ei ddefnyddio’.

  • Mae'r sefydliad wedi casglu neu ddefnyddio eich data yn anghyfreithlon.

Nid yw wedi cydymffurfio â'r rheolau ar ddiogelu data.

  • Mae gan y sefydliad rwymedigaeth gyfreithiol i ddileu eich data.
  • Casglwyd y data gennych chi fel plentyn ar gyfer gwasanaeth ar-lein.

Gwnaethoch ddefnyddio cyfryngau cymdeithasol neu ap gemau fel plentyn.

Mae'r gyfraith yn rhoi amddiffyniad arbennig i blant, yn enwedig ar-lein, oherwydd gallant fod yn llai ymwybodol o risgiau a chanlyniadau rhoi eu data i sefydliadau. Hyd yn oed os ydych chi bellach yn oedolyn, mae gennych hawl i ddileu eich data os cafodd ei gasglu gennych chi fel plentyn.

Am mwy am hyn,gweler ein canllaw ar Hawliau Plant.

Sut ydw i'n gofyn i'm data gael ei ddileu?

You should contact the organisation and let them know what personal data you want them to erase. You don’t have to ask a specific person – you can contact any part of the organisation with your request.

Gallwch wneud eich cais ar lafar neu'n ysgrifenedig. Rydym yn argymell eich bod yn ddilyn unrhyw gais llafar yn ysgrifenedig oherwydd bydd hyn yn eich galluogi i egluro eich pryder, rhoi tystiolaeth ac egluro'r hyn rydych am ddigwydd. Bydd gennych hefyd brawf clir o'ch gweithredoedd, os penderfynwch herio ymateb y sefydliad.

There are no specific words that you must use, but you may find it useful to use the template below to help you exercise your right to erasure. 

[Eich enw llawn]
[Rhif ffôn]
[Y dyddiad]

[Enw a chyfeiriad y sefydliad]
[Reference number (if applicable)]

Annwyl [Syr neu Madam/enw’r person rydych wedi bod mewn cysylltiad ag ef]

Hawl i ddileu

[Eich enw a'ch cyfeiriad llawn ac unrhyw fanylion eraill megis rhif y cyfrif i'ch helpu i'ch adnabod]

Hoffwn arfer fy hawl i ddileu o dan gyfraith diogelu data.

[Rhowch manylion am ba ddata personol yr hoffech cael ei ddileu]

You can find guidance on your obligations under information rights legislation on the website of the Information Commissioner’s Office (www.cy.ico.org.uk) yn ogystal â gwybodaeth am eu pwerau rheoleiddio a'r camau y gallant eu cymryd.

Byddwch cystal ag anfon ymateb llawn o fewn un mis calendr. Os na allwch ymateb o fewn yr amserlen honno, rhowch wybod imi pa bryd y byddwch yn gallu ymateb.

Os hoffech drafod unrhywbeth, cysylltwch â mi.

Yn gywir
[Llofnod]

Beth ddylai'r sefydliad ei wneud?

The organisation should delete your data, unless an exemption in data protection law applies (gweler isod).

They should also tell anyone else they have shared your data with about the erasure. They can only refuse to do this if it would be impossible or involve disproportionate effort. If you ask, they must also tell you that they have shared your data with other organisations.

Os yw eich data wedi'i gyhoeddi ar-lein – megis ar rwydweithiau cymdeithasol, fforymau neu wefannau – yna mae'n rhaid i'r sefydliad gymryd camau rhesymol i roi gwybod i'r bobl sy'n gyfrifol am y safleoedd hyn i ddileu dolenni neu gopïau o'r data hwnnw.

Pryd all y sefydliad ddweud na?

Gall y sefydliad wrthod dileu eich data o dan yr amgylchiadau canlynol:

  • When keeping your data is necessary for reasons of freedom of expression and information (this includes journalism and academic, artistic and literary purposes).
  • When the organisation is legally obliged to keep hold of your data such as to comply with financial or other regulations.                                   
  • When the organisation is carrying out a task in the public interest or when exercising their official authority.
  • When keeping your data is necessary for establishing, exercising or defending legal claims.
  • When erasing your data would prejudice scientific or historical research, or archiving that is in the public interest.

Hefyd, nid yw'r hawl i ddileu yn berthnasol idata categori arbennigdan yr amgylchiadau canlynol:

  • When keeping hold of your data is necessary for reasons of public health in the public interest.
  • When keeping your data is necessary for the purposes of preventative or occupational medicine; for the assessment of the working capacity of the employee; for medical diagnosis; for the provision of health or social care; or for the management of health or social care systems or services. This only applies if the data is being used by or under the responsibility of a professional who is under a legal obligation of professional secrecy, such as a health professional.

Os yw eithriad yn berthnasol, gall y sefydliad naill ai wrthod cydymffurfio â'ch cais yn llawn neu'n rhannol.

Gall y sefydliad hefyd wrthod eich cais os yw, fel y dywed y gyfraith, yn 'amlwg yn ddi-sail neu'n ormodol'.

There is no set definition of what makes a request ‘manifestly unfounded or excessive’. It depends on the particular circumstances of your request. For example, an organisation may consider a request to be ‘manifestly unfounded or excessive’ if it is clear that it has been made with no real purpose except to cause the organisation harassment or disruption.

Dan y fath amgylchiadau gall sefydliad:

  • gall ofyn am ffi resymol am gostau gweinyddol sy'n gysylltiedig â'r cais; neu
  • gwrthod delio â'r cais.

Yn y naill achos neu'r llall bydd angen iddynt ddweud wrthych a chyfiawnhau eu penderfyniad.

Os bydd y sefydliad, ar ôl ystyried eich cais, yn penderfynu nad oes angen iddo ddileu eich data, rhaid iddo barhau i ymateb i chi. Dylent egluro pam eu bod yn credu nad oes rhaid iddynt ddileu eich data, a rhoi gwybod i chi am eich hawl i gwyno am y penderfyniad hwn i'r ICO, neu drwy'r llysoedd.

Pa mor hir ddylai sefydliad ei gymryd?

Mae gan sefydliad un mis calendr i ymateb i'ch cais. Mewn rhai amgylchiadau, efallai y bydd angen amser ychwanegol arnynt i ystyried eich cais a gallant gymryd hyd at ddau fis ychwanegol. Os ydynt yn mynd i wneud hyn, dylent roi gwybod i chi o fewn mis bod angen mwy o amser arnynt a'r rhesymau pam. I gael rhagor o wybodaeth am hyn, gweler ein canllawiau arterfynau amser.

Efallai y bydd angen i chi brofi pwy ydych chi i'r sefydliad. Fodd bynnag, dylent ofyn i chi am ddigon o wybodaeth i sicrhau mai chi yw'r person cywir. Os byddant yn gwneud hyn, yna mae'r cyfnod o un mis i ymateb i'ch cais yn dechrau o'r adeg y maent yn derbyn y wybodaeth ychwanegol hon.

A all y sefydliad godi ffi?

Yn y rhan fwyaf o amgylchiadau, na. Dim ond os yw'n credu bod y cais yn amlwg yn ddi-sail neu'n ormodol y gall sefydliad godi ffi. Os felly, gall ofyn am ffi resymol am gostau gweinyddol sy'n gysylltiedig â'r cais.

Beth i'w wneud os nad yw'r sefydliad yn ymateb neu os ydych yn anfodlon â'r canlyniad

Os ydych yn anhapus gyda sut mae'r sefydliad wedi ymdrin â'ch cais, dylech yn gyntaf gwneud cwyn i'r sefydliad a rhoi cyfle iddynt ddatrys y mater

Os ydych wedi cwyno i'r sefydliad ac yn parhau i fod yn anhapus, gallwchgwneud cwyn i'r Swyddfa’r Comisiynydd Gwybodaeth.

Gallwch hefyd geisio gorfodi eich hawliau drwy'r llysoedd. Os penderfynwch wneud hyn, rydym yn eich cynghori'n gryf i geisio cyngor cyfreithiol annibynnol yn gyntaf.